{"id":1427,"date":"2025-12-15T17:10:55","date_gmt":"2025-12-15T17:10:55","guid":{"rendered":"https:\/\/skorwider.pl\/?p=1427"},"modified":"2025-12-15T17:28:14","modified_gmt":"2025-12-15T17:28:14","slug":"koniec-ery-rozumu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/?p=1427","title":{"rendered":"&#8220;Koniec ery rozumu&#8230;&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p>Zatrzyma\u0142 mnie dzi\u015b ten tekst na d\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119 &#8211; dlatego wrzucam go i tu, u mnie na blogu i polecam Wam. <\/p>\n\n\n\n<p><br>Zatrzyma\u0142 mnie na d\u0142u\u017cej, nie dlatego, \u017ce nie zrozumia\u0142am \ud83d\ude09 heh&#8230; (jak przeczytacie tekst to zrozumiecie \u017cart), czy te\u017c szczeg\u00f3lnie zaskoczy\u0142y mnie te dane, ale dlatego, \u017ce wci\u0105\u017c szukam w g\u0142owie odpowiedzi, czy jest jeszcze mo\u017cliwe, by\u015bmy zawr\u00f3cili z drogi na kt\u00f3rej jeste\u015bmy i \u201eprzestali traktowa\u0107 edukacj\u0119 jako &#8220;koszt&#8221; w bud\u017cecie, a zacz\u0119li traktowa\u0107 j\u0105 jako inwestycj\u0119 w infrastruktur\u0119 krytyczn\u0105.\u201d, jak to celnie uj\u0105\u0142 w swoim tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/mhalaba\/\">Matthew Halaba<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/posts\/gosiaskorwider_zatrzyma%C5%82-mnie-dzi%C5%9B-ten-tekst-na-d%C5%82u%C5%BCsz%C4%85-activity-7406373780765229057-XeeT?utm_source=social_share_send&amp;utm_medium=member_desktop_web&amp;rcm=ACoAAAS_FL0BuZvASv2u780rGEkwPfES_gZO3ec\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"https:\/\/www.linkedin.com\/posts\/gosiaskorwider_zatrzyma%C5%82-mnie-dzi%C5%9B-ten-tekst-na-d%C5%82u%C5%BCsz%C4%85-activity-7406373780765229057-XeeT?utm_source=social_share_send&amp;utm_medium=member_desktop_web&amp;rcm=ACoAAAS_FL0BuZvASv2u780rGEkwPfES_gZO3ec\">https:\/\/www.linkedin.com\/posts\/gosiaskorwider_zatrzyma%C5%82-mnie-dzi%<\/a><br><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/posts\/gosiaskorwider_zatrzyma%C5%82-mnie-dzi%C5%9B-ten-tekst-na-d%C5%82u%C5%BCsz%C4%85-activity-7406373780765229057-XeeT?utm_source=social_share_send&amp;utm_medium=member_desktop_web&amp;rcm=ACoAAAS_FL0BuZvASv2u780rGEkwPfES_gZO3ec\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"https:\/\/www.linkedin.com\/posts\/gosiaskorwider_zatrzyma%C5%82-mnie-dzi%C5%9B-ten-tekst-na-d%C5%82u%C5%BCsz%C4%85-activity-7406373780765229057-XeeT?utm_source=social_share_send&amp;utm_medium=member_desktop_web&amp;rcm=ACoAAAS_FL0BuZvASv2u780rGEkwPfES_gZO3ec\">C5%9B-ten-tekst-na-d%C5%82u%C5%BCsz%C4%85-activity-7406373780765229057-XeeT?utm_source=social_share_send&amp;utm_medium=member_desktop_<\/a><br><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/posts\/gosiaskorwider_zatrzyma%C5%82-mnie-dzi%C5%9B-ten-tekst-na-d%C5%82u%C5%BCsz%C4%85-activity-7406373780765229057-XeeT?utm_source=social_share_send&amp;utm_medium=member_desktop_web&amp;rcm=ACoAAAS_FL0BuZvASv2u780rGEkwPfES_gZO3ec\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"https:\/\/www.linkedin.com\/posts\/gosiaskorwider_zatrzyma%C5%82-mnie-dzi%C5%9B-ten-tekst-na-d%C5%82u%C5%BCsz%C4%85-activity-7406373780765229057-XeeT?utm_source=social_share_send&amp;utm_medium=member_desktop_web&amp;rcm=ACoAAAS_FL0BuZvASv2u780rGEkwPfES_gZO3ec\">web&amp;rcm=ACoAAAS_FL0BuZvASv2u780rGEkwPfES_gZO3ec<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Cytuj\u0105c kluczowe aspekty poni\u017cej:<\/p>\n\n\n\n<p id=\"ember1035\"><strong>W ci\u0105gu dekady zanotowali\u015bmy spadek o 31 punkt\u00f3w w umiej\u0119tno\u015bci rozumienia tekstu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p id=\"ember1036\">Zatrzymaj si\u0119 na chwil\u0119. To nie jest b\u0142\u0105d statystyczny. To t\u0105pni\u0119cie. To dow\u00f3d na post\u0119puj\u0105c\u0105 erozj\u0119 intelektualn\u0105 na skal\u0119, kt\u00f3rej nie da si\u0119 zignorowa\u0107. Co to oznacza w praktyce?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>75% doros\u0142ych Polak\u00f3w<\/strong> nie jest w stanie w pe\u0142ni analizowa\u0107 z\u0142o\u017conych tre\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>39% spo\u0142ecze\u0144stwa<\/strong> ma problem ze zrozumieniem nawet prostych tekst\u00f3w u\u017cytkowych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p id=\"ember1038\">M\u00f3wimy tu o ludziach, kt\u00f3rzy maj\u0105 prawo g\u0142osu, podpisuj\u0105 umowy kredytowe, wychowuj\u0105 dzieci i obs\u0142uguj\u0105 maszyny. Je\u015bli blisko 40% populacji ma trudno\u015bci z przetworzeniem prostej informacji pisanej, to przestajemy m\u00f3wi\u0107 o &#8220;wyzwaniach edukacyjnych&#8221;, a zaczynamy m\u00f3wi\u0107 o <strong>funkcjonalnym parali\u017cu pa\u0144stwa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"ember1057\">Co musimy zrobi\u0107? (Manifest Nowej Edukacji)<\/h3>\n\n\n\n<p id=\"ember1058\">Nie ma prostych recept, ale diagnoza wymusza na nas podj\u0119cie radykalnych dzia\u0142a\u0144. Musimy przesta\u0107 traktowa\u0107 edukacj\u0119 jako &#8220;koszt&#8221; w bud\u017cecie, a zacz\u0105\u0107 traktowa\u0107 j\u0105 jako <strong>inwestycj\u0119 w infrastruktur\u0119 krytyczn\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Powr\u00f3t do &#8220;Deep Reading&#8221;:<\/strong> Musimy promowa\u0107 czytanie tekst\u00f3w d\u0142ugich i z\u0142o\u017conych, a nie tylko kr\u00f3tkich i przyjemnych. To bolesny trening, ale niezb\u0119dny.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Edukacja medialna jako przedmiot strategiczny:<\/strong> Weryfikacja \u017ar\u00f3de\u0142, rozpoznawanie algorytm\u00f3w manipulacji, logika \u2013 to powinny by\u0107 filary nowoczesnej szko\u0142y, wa\u017cniejsze dzi\u015b ni\u017c encyklopedyczna wiedza o dop\u0142ywach Amazonki.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Detoks dopaminowy:<\/strong> Musimy nauczy\u0107 si\u0119 (i nasze dzieci) bycia &#8220;offline&#8221;. Zdolno\u015b\u0107 do nudy jest przedsionkiem do kreatywno\u015bci i g\u0142\u0119bokiego my\u015blenia.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Krytyczne my\u015blenie > Testy:<\/strong> System edukacji musi przesta\u0107 uczy\u0107 &#8220;co my\u015ble\u0107&#8221; (pod klucz), a zacz\u0105\u0107 uczy\u0107 &#8220;jak my\u015ble\u0107&#8221;. Jak zadawa\u0107 pytania? Jak podwa\u017ca\u0107 autorytety? Jak \u0142\u0105czy\u0107 kropki?<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zatrzyma\u0142 mnie dzi\u015b ten tekst na d\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119 &#8211; dlatego wrzucam go i tu, u mnie na blogu i polecam Wam. Zatrzyma\u0142 mnie na d\u0142u\u017cej, nie dlatego, \u017ce nie zrozumia\u0142am \ud83d\ude09 heh&#8230; (jak przeczytacie tekst to zrozumiecie \u017cart), czy te\u017c szczeg\u00f3lnie zaskoczy\u0142y mnie te dane, ale dlatego, \u017ce wci\u0105\u017c szukam w g\u0142owie odpowiedzi, czy jest [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1433,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1427","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mysli-przemyslenia-na-granicy-zycia-prywatnego-i-zawodowego"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1427"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1427\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1430,"href":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1427\/revisions\/1430"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ada59b67be.7a9.mcms.ovh.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}